मराठी - इंग्रजी शब्दकोश
मराठी - इंग्रजी शब्दकोशासाठी http://www.mymarathi.com/index.php?option=com_wrapper&Itemid=141या साईटवर जा
Read more...
मराठी - इंग्रजी शब्दकोशासाठी http://www.mymarathi.com/index.php?option=com_wrapper&Itemid=141या साईटवर जा
Read more...अ
अद्भुत विद्युत्पात
sprite lightning
ढगांच्या वरच्या भागाकडून आयनावरणाच्या दिशेने होणा-या विद्युत्पातास अद्भुत विद्युत्पात असे म्हणतात.
अतिशीत जल
supercooled water
शून्य अंश सेल्सियस तापमानापेक्षा कमी तापमान असतानाही द्रवावस्थेत असणा-या पाण्यास अतिशीत जल असे म्हणतात.
अभिसरण
circulation
अवाहक
non-conductor / insulator
अशनी
meteor
अक्षवृत्त
latitude
अक्षवृत्तीय
latitudinal / zonal
आ
आयनावरण
ionosphere
आयनीभवन
ionization
आयाम
amplitude
आंतर्मेघीय विद्युत्पात
inter-cloud lightning
दोन ढगांमधील विरुद्ध प्रभारित विभागांदरम्यान विप्रभारण झाल्यास त्यास आंतर्मेघीय विद्युत्पात असे म्हणतात.
उ
उचल
uplift
उथळ पाण्यातील लाटा
shallow water waves
उद्रेक
erruption
उभा छेद
vertical section
उष्ण वा उन्हाळी विद्युत्पात
heat or summer lightning
उष्णकटिबंध
tropics
पृथ्वीवरील कर्कवृत्त (साडेतेवीस अंश दक्षिण) ते मकरवृत्त (साडेतेवीस अंश उत्तर) ह्यादरम्यानच्या प्रदेशास उष्णकटिबंध म्हणातात.
ऊ
ऊर्जागळती
energy leak
ऊर्ध्वगामी वारा
convective wind
ऊर्ध्वोधर
vertical
ऋ
ऋण
negative
ऋतू
season
अं
अंतर्मेघ विद्युत्पात
intra-cloud lightning
एकाच मेघातील धन व ऋण प्रभारित विभागांदरम्यान विप्रभारण झाल्यास त्यास अंतर्मेघ वा मेघांतर्गत विद्युत्पात असे म्हणतात.
क
कृत्रिम उपग्रह
artificial satellite
ख
खचणे
subsidence
खोल पाण्यातील लाटा
deep water waves
खंडीय हालचाल
continental drift
ग
गर्जनाकारी मेघ
thundercloud
गोठण
condensation
गुणधर्म
characteristics
गुणोत्तर
ratio
गुरुत्वाकर्षण
gravitational attraction
प्रत्येक पदार्थ त्याच्या वस्तुमानाच्या प्रमाणात इतर पदार्थांस आकर्षित करतो. ह्या आकर्षणबलास त्या पदार्थाचे गुरुत्वाकर्षण असे म्हणतात.
गुरुत्वाकर्षणजन्य लाटा
tidal waves
सूर्य व चंद्राच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे समुद्राच्या पाण्यावर उठणा-या लाटांना गुरुत्वाकर्षणजन्य लाटा असे म्हणतात. भरतीच्या लाटा ह्या गुरुत्वाकर्षणजन्य लाटा असतात.
गुरुत्वीय त्वरण
gravitational acceleration
गोलक विद्युत्पात
ball lightning
विद्युत विप्रभारणामुळे लाल, केशरी वा पिवळ्या रंगाचे विजेचे तेज:पुंज गोलक हवेत तरंगताना दिसल्यास त्यास गोलक विद्युत्पात असे म्हणतात.
ज
‘ज’ व ‘क’ दर्शक
J & K leaders
जमा होणे
deposition
ज्वालामुखी
volcano
त
तरंगलांबी
wavelength
तरंग वा लाटेच्या लागोपाठच्या दोन शिखर वा द-यांमधील अंतरास त्या लाटेची तरंगलांबी असे म्हणतात.
त्वरण
acceleration
विस्थापनाच्या दरास त्वरण असे म्हणतात.
तापमान
temperature
एखाद्या पदार्थातील उष्णतेचे प्र्रमाण म्हणजे त्या पदार्थाचे तापमान.
तापमापक
thermometer
तापमान मोजण्याचे उपकरण.
त्सुनामी प्रारूप
tsunami model
त्सुनामीच्या धोक्याची सूचना देणारी यंत्रणा
tsunami warning system
द
दरी
trough
दर्शकबाण
dart leader
दाबमापक
hygrometer
दुभंग विभव
breakdown potential
दूरस्थ
distant
दूरक्षेत्र
farfield / remote
ध
धक्कालहर
shockwave
धन
positive
धननिर्झर
travelling spark
धोका-सूचना केंद्र
warning-centers
न
निकटक्ष्रेत्र
nearfield / local
निरीक्षण स्थानके
monitoring stations
नीलझोत
blue jets
प
परस्पर-संबंध / सहकार-संबंध
correlation
पृष्ठ विद्युत्पात
sheet lightning
पुन:प्रभारण
recharge
पूर-प्रारूप
flood-model
प्रवासी ठिणगी
travelling spark
प्रशांत महासागर
Pacific Ocean
प्रातिनिधिक दर्शक
pilot leader / step leader
प्रारूप
model
फ
फीत विद्युत्पात
ribbon lightning
ब
बाष्प
moisture
वायू स्वरूपातील पाण्याला वा पाण्याच्या वाफेला बाष्प असे म्हणतात.
बाष्पसंपृक्त
moisture-saturated
विशिष्ट तापमानाला हवा जेवढे बाष्प सामावून घेऊ शकते त्यापेक्षा जास्त बाष्प हवेत असल्यास त्या हवेला/ढगाला बाष्पसंपृक्त हवा/ढग असे म्हणतात.
भ
भू्कवच
crust
भूकंप
earthquake
भूकंप तीव्रता
magnitude of earthquake
भूकंपप्रवण
seismically active
भूकंप-प्रवर्तित
earthquake-induced
भूकंप-प्रारूप
earthquake-model
भूकंप लहरी
seismic waves
भूपट्ट
tectonic plates
भूस्खलन
landslide
भौतिक गुणधर्म
physical properties
भौतिक घटना
physical composition
म
मणी विद्युत्पात
beads lightning
मापनश्रेणी
scale
मूक-भूकंप
silent earthquake
मेघकण
cloud droplets
मेघांतर्गत विद्युत्पात
intra-cloud lightning
एकाच मेघातील धन व ऋण प्रभारित विभागांदरम्यान विप्रभारण झाल्यास त्यास अंतर्मेघ वा मेघांतर्गत विद्युत्पात असे म्हणतात.
ल
लाटेचे भौतिकशास्त्र
physics of waves
व
वर्गमूळ
square root
वर्णपट
spectrum
वर्णपटीय
spectral
वहनमार्ग
conducting path
व्यस्त प्रमाण
inverse proportion
व्यापारी वारे
trade winds
उष्णकटिबंधीय प्रदेशात विषुववृत्ताच्या दिशेने वाहणारे पृष्ठीय वारे. प्राचीन काळी व्यापारासाठी होत असलेल्या नौकानयनासाठी ह्या वा-यांची दिशा विचारात घेऊन प्रवास होत असे. त्यामुळे ह्या वा-यांना व्यापारी वारे असे नाव पडले. व्यापारी वारे हा वातावरणातील सामान्य अभिसरणाचे एक महत्त्वाचे अंग आहे.
वातावरण
atmosphere
भूपृष्ठाला गुरुत्वशक्तीमुळे धरून राहिलेले, वास व रंग विरहित असलेले व वायू, बाष्प आणि धूलीकण ह्यांनी बनलेले प्रवाही आवरण म्हणजे वातावरण.२
वातावरणीय विद्युत
atmospheric electricity
वातावरणातील अस्थिरता
atmospheric instability
वातावरणातील विचलन
atmospheric disturbance
वाराजन्य
wind generated
विदा3
data
विद्युतदांडा/विद्युतदांडी
lightning rod
विद्युतधारा
current
विद्युतभारित/विद्युतप्रभारित
electrically charged
विद्युतरोधन
electrical insulating
विद्युतवाहक
electric conductor
विद्युतीकरण
electrification
विप्रभार
discharge
विभव
potential
बिंदूच्या ठिकाणी असणा-या विद्युत पातळीला विभव असे म्हणतात.१
विभवांतर
potential difference
विद्युत प्रभाराच्या स्थानांतरणासाठी आवश्यक असलेल्या विद्युत पातळीतील फरकाला विभवांतर असे म्हणतात.१
विरूपण
deformation
विरूपण-प्रारूप
deformation-model
विषुववृत्त
equator
पृथ्वीवरील पृथ्वीच्या स्वत:भोवती फिरण्याच्या अक्षास काटकोन करून असलेले काल्पनिक महावर्तुळ म्हणजे विषुववृत्त. विषुववृत्त म्हणजे शून्य अंश अक्षवृत्त. विषुववृत्तामुळे पृथ्वीचे उत्तर व दक्षिण गोलार्ध असे विभाजन होते.
विषुववृत्तीय
equatorial
विस्थापन
displacement
वैद्युत दुभंग
electrical break-down
वर्षाव
precipitation
विद्युतक्षेत्र
electric field
विद्युतधारेच्या वहनामुळे प्रभावित झालेल्या क्षेत्रास विद्युतक्षेत्र असे म्हणतात.
वेधशाळा
observatory
श
शाखा विद्युत्पात
fork lightning
विद्युत विप्रभारणाचे वेळी वहनमार्गास अनेक फाटे फुटल्यास त्यास शाखा विद्युत्पात असे म्हणतात.
शिखर
crest
स
सक्रिय
active
सम प्रमाण
direct proportion
समुद्रतळ
ocean floor
समुद्रतळाची रचना / उंचसखलपणा
topography of ocean floor
सुरुवातीची माहिती
initial conditions
स्थानिक
local
स्थैतिक विद्युत
static electricity
स्फटिकी
crystalline
रेणूंच्या विशिष्ट आणि स्थिर मांडणीमुळे तयार झालेल्या रचनेस स्फटिकी रचना असे म्हणतात.
सूक्ष्मसेकंद
microseconds
एका सेकंदाचे दशलक्ष भाग केल्यास त्यातील एक भाग म्हणजे सूक्ष्मसेकंद.
संवेग
momentum
सांख्यिकी शक्याशक्यता
statistical probability
ह
हवामान प्रारूप
climate model
हवामानाची गणिती प्रतिकृती म्हणजे हवामान प्रारूप.
हवामान फुगे
weather baloons
वातावरणाच्या वरच्या स्तरातील घटकांचा अभ्यास करण्याची उपकरणे असलेले फुगे. हे फुगे जसजसे वर जातात तसतशी त्या त्या स्तरातील वातावरणीय घटकांची (जसे तापमान, दाब इत्यादी) नोंद ह्या फुग्यांमधील उपकरणांमध्ये केली जाते.
हिमगर्भ
ice nuclei
हिंदी महासागर
Indian Ocean
क्ष
क्षितिजसमांतर
horizontal
क्षेत्रफळ
area
१संदर्भ – विज्ञान १: इयत्ता १०वी क्रमिक पुस्तक, १९९४, महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च
पत्रकार मित्रांनो,
तुमच्यासाठी उपयुक्त अशी माहिती या ब्लॉगमध्ये संकलित केली आहे. शुद्धलेखनाचे नियम, पारिभाषिक प्रतिशब्द, भारतीय संकल्पनांचे विवरण, लेखनसंबंधीच्या सूचना, शैली पुस्तिका, योग्य - अयोग्य शब्दांची सूची, असे बरेच काही इंटरनेटवर प्रसंगपरत्वे गवसले, ते या ब्लॉगवर आपल्यासाठी, विशेषतः जे नवोदित पत्रकार आहेत त्यांच्यासाठी संकलित केलेले आहे. या सर्व मजकुराचे श्रेय त्यांच्या मूळ निर्मात्यांचेच आहे. मी तो हमाल भारवाही.. अशीच माझी या ब्लॉगच्या निर्मितीमागील धारणा आहे. मी केवळ या मजकुराचे उपयुक्ततेचा निकष लावून संकलन केले आहे. छोट्या - मोठ्या मराठी वर्तमानपत्रांत काम करणारे पत्रकार माझ्या नजरेसमोर आहेत. आपल्याला या माहितीचा उपयोग झाला, तर माझ्या श्रमांचे चीज झाले असे मी समजेन. या ब्लॉगमध्ये संकलित करण्याजोगा काही मजकूर आपल्यापाशी असेल तर तो माझ्या ईमेल पत्त्यावर अवश्य पाठवावा.
पत्रकारितेतील उज्ज्वल कारकिर्दीसाठी आपल्याला शुभेच्छा...
© Blogger templates The Professional Template by Ourblogtemplates.com 2008
Back to TOP